«Νά προαγάγουν τήν παγκόσμιον συναίνεσιν διά τήν ἀποκατάστασιν τῆς πληγωμένης δημιουργίας» καλούν ο οικουμενικός πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο πάπας Φραγκίσκος τις κοινωνίες, τον κόσμο τής οικονομίας, της πολιτικής και του πολιτισμού ανά τον πλανήτη.

Οι κορυφαίοι αξιωματούχοι των χριστιανικών Εκκλησιών προχώρησαν πρώτη φορά στην έκδοση κοινής ανακοίνωσης με το μήνυμά τους για την 1η Σεπτεμβρίου – «Παγκόσμια Ημέρα Προσευχής για την Προστασία τής Δημιουργίας».

Η ανακοίνωση δημοσιοποιήθηκε ταυτόχρονα στο Φανάρι και το Βατικανό. Και οι δύο πλευρές έχουν καθιερώσει αυτή την Παγκόσμια Ημέρα για τη γη, το «κοινό σπίτι όλων των χριστιανών» αλλά, μέχρι τώρα, εξέδιδαν χωριστές ανακοινώσεις.

Στο φετινό κοινό μήνυμα τονίζεται μεταξύ άλλων ότι στην αρχή τής δημιουργίας ο Θεός θέλησε ο άνθρωπος να εργάζεται για την προστασία τού φυσικού περιβάλλοντος. Ωστόσο, τονίζεται, στην εν τω μεταξύ ιστορία τού κόσμου η συμπεριφορά τού ανθρώπου προς τη φύση τού στερεί τη δυνατότητα να είναι συνεργάτης τού Θεού.

Οι εκκλησιαστικοί ηγέτες αναγνωρίζουν ότι η απληστία και η αρπακτική διάθεση των αγορών οδηγούν σε ταυτόχρονη υποβάθμιση το φυσικό και το ανθρώπινο περιβάλλον. Δέχονται δε την έννοια της κλιματικής αλλαγής και, μάλιστα, αναγνωρίζουν πως τα αποτελέσματά της επηρρεάζουν περισσότερο τους φτωχούς σε όλη τη γη.

Φραγκίσκος και Βαρθολομαίος δηλώνουν πεπεισμένοι πως είναι αδύνατο να υπάρξει ειλικρινής και μόνιμη λύση στα προβλήματα της κλιματικής αλλαγής αν η απάντηση δεν είναι συντονισμένη και συλλογική και η ευθύνη κοινή και αξιόπιστη.

Το κείμενο -στην ελληνόγλωσση εκδοχή του- αναφέρει:

Ἡ ἱστορία τῆς δημιουργίας προβάλλει ἐνώπιόν μας μίαν πανοραμικήν θέαν τοῦ κόσμου. Ἡ Ἁγία Γραφή ἀποκαλύπτει ὅτι, «ἐν ἀρχῇ», ὁ Θεός ἠθέλησε, ἡ ἀνθρωπότης νά ἐργάζηται διά τήν συντήρησιν καί τήν προστασίαν τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος. Ἀρχικῶς, ὅπως ἀναφέρεται εἰς τήν Γένεσιν, «πᾶν χλωρόν ἀγροῦ (ἦν) πρό τοῦ γενέσθαι ἐπί τῆς γῆς καί πάντα χόρτον ἀγροῦ πρό τοῦ ἀνατεῖλαι∙ οὐ γάρ ἔβρεξεν ὁ Θεός ἐπί τήν γῆν, καί ἄνθρωπος οὐκ ἦν ἐργάζεσθαι τήν γῆν» (β’,5). Ἡ γῆ εἶχε δοθῆ εἰς ἡμᾶς ὡς ἱερόν δῶρον καί κληρονομία, διά τά ὁποῖα πάντες ἡμεῖς εἴμεθα συνυπεύθυνοι, μέχρις ὅτου «εἰς τό τέλος» τά πάντα ἐν τῷ οὐρανῷ καί ἐν τῇ γῇ ἀνακαινισθοῦν ἐν Χριστῷ (Ἐφεσ. α’,10). Ἡ ἀνθρωπίνη ἀξιοπρέπεια καί ἡ εὐημερία μας συνδέονται ἀρρήκτως μέ τήν φροντίδα διά σύνολον τήν δημιουργίαν. Ἐν τούτοις, «ἐν τῷ μεταξύ», ἡ ἱστορία τοῦ κόσμου ἐμφανίζει μίαν πολύ διαφορετικήν πανοραμικήν ὄψιν, παρουσιάζει εἰκόνα ἠθικῆς παρακμῆς, ὅπου ἡ στάσις καί ἡ συμπεριφορά μας ἀπέναντι εἰς τήν κτίσιν, στερεῖ ἀπό ἡμᾶς τήν δυνατότητα νά εἴμεθα συνεργοί τοῦ Θεοῦ. Ἡ τάσις νά διαταράσσωμεν τά εὐαίσθητα καί ἱσορροπημένα οἰκοσυστήματα τῆς γῆς, ἡ ἀπληστία νά χειραγωγῶμεν καί νά ἐλέγχωμεν τούς περιωρισμένους πόρους τοῦ πλανήτου καί ἡ ἁρπακτική διάθεσις δι᾿ ἀπεριόριστον κέρδος εἰς τάς ἀγοράς, – ὅλα αὐτά μᾶς ἔχουν ἀπομακρύνει ἀπό τόν ἀρχικόν σκοπόν τῆς δημιουργίας. Δέν σεβόμεθα πλέον τήν φύσιν ὡς κοινόν δῶρον∙ ἀντ᾿ αὐτοῦ τήν θεωροῦμεν ἰδιοκτησίαν μας. Δέν συνδεόμεθα πλέον μέ τήν φύσιν μέ σκοπόν νά τήν συντηρήσωμεν, ἀλλά τήν ἐξουσιάζομεν διά νά στηρίξωμεν τά ἔργα τῶν χειρῶν μας. Αἱ συνέπειαι αὐτῆς τῆς διαφορετικῆς θεωρήσεως τοῦ κόσμου εἶναι τραγικαί καί μόνιμοι. Τό ἀνθρώπινον καί τό φυσικόν περιβάλλον ὑποβαθμίζονται ἐκ παραλλήλου. Ἐν τῇ πράξει, ἡ ἐπιδείνωσις τῆς καταστάσεως τοῦ πλανήτου ἐπηρεάζει τούς πλέον εὐαλώτους κατοίκους αὐτοῦ. Τά ἀποτελέσματα τῆς κλιματικῆς ἀλλαγῆς ἐγγίζουν πρῶτον καί πρωτίστως αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἐν πτωχείᾳ ἁπανταχοῦ τῆς γῆς. Ἡ ὑποχρέωσίς μας νά χρησιμοποιῶμεν τά ἀγαθά τῆς γῆς ὑπευθύνως ἐμπερικλείει τήν ἀναγνώρισιν καί τόν σεβασμόν τῶν ἀνθρώπων καί ὅλων τῶν ἐμβίων ὄντων. Ἡ ἐπείγουσα ἔκκλησις καί πρόκλησις νά μεριμνῶμεν διά τήν κτίσιν, ἀποτελεῖ πρόσκλησιν πρός ὁλόκληρον τήν ἀνθρωπότητα νά ἐργάζηται πρός τήν κατεύθυνσιν μιᾶς βιωσίμου καί ὁλικῆς ἀναπτύξεως. Διά τόν λόγον αὐτόν μέ βάσιν τό κοινόν μέλημα διά τήν προστασίαν τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ καί ἀναγνωρίζοντες τήν γῆν ὡς κοινόν αγαθόν, καλοῦμεν ὅλους τούς ἀνθρώπους καλῆς θελήσεως νά ἀφιερώσουν χρόνον προσευχῆς διά τό περιβάλλον τήν 1ην Σεπτεμβρίου, εὐχαριστοῦντες τόν πλήρη ἀγάπης Δημιουργόν διά τό ἱερόν δῶρον τῆς κτίσεως καί ἀναλαμβάνοντες τήν δέσμευσιν διά τήν φροντίδα καί διατήρησίν της πρός ὄφελος τῶν μελλοντικῶν γενεῶν. Ἐν τέλει, γνωρίζομεν ὅτι ματαιοπονοῦμεν, ἐάν ὁ Κύριος δέν εἶναι μεθ᾿ ἡμῶν (Ψαλμ. 126/127), ἐάν ἡ προσευχή δέν εὑρίσκεται εἰς τό κέντρον τῆς σκέψεως καί τῆς ζωῆς μας. Ὡστόσον, ὁ στόχος τῆς προσευχῆς μας εἶναι νά ἀλλάξωμεν τόν τρόπον μέ τόν ὁποῖον κατανοοῦμεν τόν κόσμον, διά νά ἀλλάξῃ ἡ σχέσις μας μέ αὐτόν. Ὁ τελικός σκοπός μας εἶναι νά ἐφαρμόσωμεν περισσοτέραν ἁπλότητα καί ἀλληλεγγύην εἰς τήν ζωήν μας. Ἀπευθύνομεν ἐπείγουσαν ἔκκλησιν πρός τούς ὑπευθύνους εἰς τήν κοινωνίαν, τήν οἰκονομίαν, τήν πολιτικήν καί τόν πολιτισμόν, νά ἀκούσουν τήν κραυγήν τῆς γῆς καί νά ἀσχοληθοῦν μέ τάς ἀνάγκας τῶν ἐνδεῶν καί τῶν περιθωριοποιημένων, ἀλλά, πρωτίστως, νά ἀνταποκριθοῦν εἰς τό αἴτημα ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων καί νά προαγάγουν τήν παγκόσμιον συναίνεσιν διά τήν ἀποκατάστασιν τῆς πληγωμένης δημιουργίας. Εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι εἶναι ἀδύνατον νά ὑπάρξῃ εἰλικρινής καί μόνιμος λύσις εἰς τήν πρόκλησιν τῆς οἰκολογικῆς κρίσεως καί τῆς κλιματικῆς ἀλλαγῆς, ἐάν ἡ ἀπάντησις δέν εἶναι συντονισμένη καί συλλογική, ἐάν ἡ εὐθύνη δέν εἶναι κοινή καί ἀξιόπιστος, ἐάν δέν δώσωμεν προτεραιότητα εἰς τήν ἀλληλεγγύην καί τήν διακονίαν.
Ἐν Βατικανῷ καί ἐν Φαναρίῳ, τῇ 1ῃ Σεπτεμβρίου 2017
Ὁ Πάπας Φραγκῖσκος καί ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος

Η προϊστορία για την «Παγκόσμια Ημέρα»

Ο πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει αναλάβει από δεκαετιών πρωτοβουλίες μεγάλους εύρους για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων και έχει καθιερώσει την «Παγκόσμια Ημέρα Προσευχής» (για την ορθοδοξία) από το 1989.

Το 2015 ο πάπας Φραγκίσκος παρουσίασε την επίσημη εγκυκλοπαίδεια του Βατικανού για το περιβάλλον και την οικολογία, τη Laudato Si’. Τότε ανακοίνωσε την καθιέρωση της 1ης Σεπτεμβρίου ως «Ημέρας» και για την καθολική Εκκλησία.

Κατά την τελετή είχε δηλώσει μεταξύ άλλων πως «ζούμε σε μια εποχή που όλοι οι χριστιανοί αντιμετωπίζουν τις ίδιες αποφασιστικές προκλήσεις. Σ’ αυτές πρέπει να ανταποκριθούμε από κοινού προκειμένου να καταφέρουμε να είμαστε αξιόπιστοι και αποτελεσματικοί».

Το 2015 και το 2016 Κωνσταντινούπολη και Βατικανό εξέδωσαν εκατέρωθεν ανακοινώσεις ανήμερα της  «Παγκόσμιας Ημέρας Προσευχής για τη Φροντίδα τής Δημιουργίας» και φέτος προχώρησαν σε κοινή δήλωση.

***************

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα, ο καθολικός αρχιεπίσκοπος Νάξου, Τήνου, Άνδρου, Μυκόνου Νικόλαος απευθύνει επιστολή του προς «κάθε άνθρωπο καλής θέλησης στην Εκκλησιαστική Περιφέρεια» όπως τονίζει.

Να αποφεύγουμε επικίνδυνες πρωτοβουλίες

Στην επιστολή αναφέρει μεταξύ άλλων πως «…οι δύο επικεφαλής των Αδελφών Εκκλησιών ενώνουν τη δύναμη της προσευχής τους και της φωνής τους… Παρακαλώ τους εφημερίους μας, την 1η Σεπτεμβρίου…να ζητήσουν από τους πιστούς…να αναλάβουμε τις μικρές ή μεγάλες ευθύνες μας για την προστασία της δημιουργίας…

…Να αποφεύγουμε να καταστρέφουμε τον επίγειο παράδεισο με ρύπανση, πυρκαγιές, παράλογες και επικίνδυνες πρωτοβουλίες που μπορούν να γκρεμίσουν το κοινό σπίτι των άλογων ζώων και των λογικών ανθρώπων».

Με την ευκαιρία, ο κ.Νικόλαος συγχαίρει τον σύλλογο «Οι Φίλοι του Πρασίνου» για τον εμπλουτισμό του περιβάλλοντος στην Τήνο και συμβουλεύει να στηρίζονται οι πρωτοβουλίες του.