Αφιέρωμα υπό τον τίτλο «Ο…γυρισμός τού Νικηφόρου Λύτρα» έκανε ο Πύργος στο επιφανές τέκνο του τον Νικηφόρο Λύτρα, σ’ έναν ευρωπαϊκό μύθο για τη ζωγραφική τού δέκατου ένατου αιώνα.

Το αφιέρωμα διοργάνωσαν το μουσείο Μαρμαροτεχνίας και το Πνευματικό Κέντρο Πανόρμου «Γιαννούλης Χαλεπάς». Το παρουσίασε χθες στο μουσείο ο δημοσιογράφος Γιώργος Βιδάλης  (φωτό δεξιά) που το επιμελήθηκε.

Ο ίδιος συντόνισε την παρουσίαση ντοκουμέντων από τη διαδρομή τού ζωγράφου, καθώς και τις ομιλίες και συζητήσεις στην εκδήλωση. Στην εκδήλωση εισήγαγε ο πρόεδρος του Πνευματικού Μανώλης Σώχος, λέγοντας μεταξύ άλλων:

«Ο Νικηφόρος Λύτρας πολύ νωρίς έδειξε καλλιτεχνική μεγαλοφυία, όταν ζωγράφισε τον δάσκαλό του Αλέξανδρο Μπον….Ο δάσκαλός του στο Μόχαχο Πιλότυ είπε για τον Λύτρα ότι είναι αντάξιος των μεγάλων ζωγράφων τής αρχαιότητας Ζεύξιδος και Απελλού…

Μανόλης Σώχος

…Ο ακαδημαϊκός Καμπούρογλους θεωρούσε τον Γύζη Σολωμό τού χρωστήρα και Βαλαωρίτη τον Λύτρα. Ο Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς προσδιόρισε την Τέχνη ως ερωμένη τού Λύτρα και ως σύζυγό του τη διδασκαλία…Η Τήνος και ο Πάνορμος οφείλουν να πράξουν πολλά για το μεγάλο τέκνο τους και ίσως θα ήταν δίκαιο να στηθεί ανδριάντας του».

Για τoν κορυφαίο τού νεώτερου ελληνικού πολιτισμού μίλησαν ο Ελευθέριος Σκιαδάς, γενικός διευθυντής τής εφημερίδας Εστία που εκδίδεται σχεδόν ενάμισυ αιώνα πια και η επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης – υπεύθυνη των συλλογών ελληνικής ζωγραφικής τού 19ου αιώνα Μαρία Κατσανάκη.

Η κυρία Κατσανάκη αναφέρθηκε στη διαδρομή και στα έργα τού Λύτρα, καθώς και στη μακρά περίοδο κατά την οποία διετέλεσε καθηγητής στην Ανώτερη Ζωγραφικής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών. Ο κ. Σκιαδάς επέλεξε από τη θυμοσοφία και από αποφθέγματα του ζωγράφου, ο οποίος ήταν για αρκετό καιρό σκιτσογράφος τής ιστορικής εφημερίδας.

⇓⇓⇓⇓⇓⇓

Ο Νικηφόρος Λύτρας (Πύργος 1832 – Αθήνα 1904) ήταν από τους μεγαλύτερους ζωγράφους, πρωτοπόρος στη διαμόρφωση της διδασκαλίας Καλών Τεχνών στην Ελλάδα και από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους τής λεγόμενης Σχολής τού Μονάχου το τελευταίο μισό τού 19ου αιώνα.
Γιος λαϊκού μαρμαρογλύπτη στον Πύργο, περιπλανήθηκε νεαρός σε μεγάλες πόλεις των Βαλκανίων αναζητώντας την τύχη του. Επέστρεψε στην Τήνο και σε ηλικία δεκαοκτώ ετών πήγε στην Αθήνα, στο Σχολείο των Τεχνών (στη μετέπειτα Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών).
Σπούδασε ζωγραφική. Αποφοιτώντας το 1856, δίδαξε Στοιχειώδη Γραφή στους φοιτητές. Το 1860, με υποτροφία από τον βασιλιά Όθωνα, συνέχισε στη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών τού Μονάχου.
Με την επιστροφή του στην Αθήνα, δίδαξε για σχεδόν τέσσερεις δεκαετίες στη σχολή Καλών Τεχνών. Παντρεύθηκε και έκανε πέντε γιους και μία κόρη. Πέθανε σε ηλικία 72 ετών το καλοκαίρι του 1904, ασθενώντας – σύμφωνα με εικασίες- δηλητηριασμένος από χημικές ουσίες των χρωμάτων.