Μεγάλη συζήτηση αναμένεται να ανοίξει στα νησιά από την αρχή τού φθινοπώρου, καθώς η κυβέρνηση προγραμματίζει να νομοθετήσει τη σύσταση και λειτουργία αστικών συνεταιρισμών με διακηρυκτικό στόχο την ενεργειακή αυτοτέλεια της περιφέρειας.

Οι «ενεργειακές κοινότητες», όπως λέγονται οι εν λόγω «συνεταιρισμοί αποκλειστικού σκοπού», εντάσσονται στη στρατηγική «για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία και για την Καινοτομία» και οργανώνονται ιδιαιτέρως για τη νησιωτική Ελλάδα.

Μέλη των «ενεργειακών κοινοτήτων» μπορεί να είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα, αυτοδιοικητικοί φορείς πρώτου ή δεύτερου βαθμού και επιχειρήσεις τους. Αντικείμενο των συνεταιρισμών θα είναι η  παραγωγή-αποθήκευση-ιδιοκατανάλωση-διανομή και προμήθεια ενέργειας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Το σχετικό νομοσχέδιο πέρασε από δημόσια διαβούλευση τον Ιούνιο. Αναμένεται να κατατεθεί στη βουλή μέσα στον ερχόμενο μήνα και να πριμοδοτεί (και με φορο-κίνητρα) συμπράξεις για τη διαχείριση των τοπικών ενεργειακών αναγκών και ιδιαιτεροτήτων, καθώς και για την αντιμετώπιση της «ενεργειακής φτώχειας».

Οι συνεταιρισμοί θα μπορούν να αποκτούν κερδοσκοπικό χαρακτήρα και να προχωρούν σε διανομή κερδών μόνον εάν έχουν τουλάχιστον δεκαπέντε μέλη – με τα οκτώ να είναι φυσικά πρόσωπα.

Ο ελάχιστος αριθμός μελών τού συνεταιρισμού είναι πέντε εάν πρόκειται για φυσικά πρόσωπα και για νομικά ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου αλλά εκτός αυτοδιοίκησης ή επιχείρησής της. Τρία μέλη-αυτοδιοικητικοί φορείς μπορούν να ιδρύσουν κοινότητα, όπως μπορούν και άλλα τρία μέλη, εάν τα δύο απ’ αυτά είναι φορείς τής αυτοδιοίκησης και το τρίτο είναι φυσικό πρόσωπο ή νομικό δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου.

Κατά τους εμπνευστές τού νομοσχεδίου, όσο θα ωριμάζει η εφαρμογή των διατάξεών του θα μειώνεται το κόστος τού ρεύματος, καθώς η σχεδόν αποκλειστική χρήση ντήζελ και μαζούτ χαμηλού θείου για την παραγωγή ενέργειας στα νησιά αυξάνει το κόστος μεταφοράς αυτών των πόρων κατά πέντε φορές.

Εκτός την οικονομία όμως, το νομοσχέδιο διασπείρει και προσδοκίες για κέρδη. Το τυχόν πλεόνασμα του ρεύματος που θα παράγεται από τις ενεργειακές κοινότητες θα μπορεί να πουληθεί στη ΔΕΗ και τα έσοδα θα μπορεί να διοχετεύονται σε άλλους αναπτυξιακούς σκοπούς.

Υποχρεωτικές δραστηριότητες

Η ενεργειακή κοινότητα είναι υποχρεωμένη να ασκεί δραστηριότητα για την παραγωγή-αποθήκευση-ιδιοκατανάλωση-πώληση ηλεκτρικής ή θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας από σταθμούς ανανεώσιμων πηγών (Α.Π.Ε) ή από σταθμούς συμπαραγωγής ηλεκτρισμού/θερμότητας υψηλής απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α), εγκατεστημένους στην περιφερειακή ενότητα στην οποία εδρεύει ο συνεταιρισμός.

Εναλλακτικό πακέτο υποχρεωτικών καθηκόντων ενός ενεργειακού συνεταιρισμού περιλαμβάνει τη διαχείριση (συλλογή-μεταφορά-επεξεργασία- αποθήκευση-διάθεση) πρώτης ύλης για την παραγωγή ηλεκτρικής ή θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας από βιομάζα ή από βιορευστά ή από βιοαέριο ή μέσω ενεργειακής αξιοποίησης του βιο-αποικοδομήσιμου κλάσματος αστικών αποβλήτων, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο νομοσχέδιο.

Άλλη επιλογή δραστηριότητας είναι η εγκατάσταση ή προμήθεια ενεργειακών συσκευών ή προϊόντων από τα μέλη τής κοινότητας με στόχους τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της χρήσης συμβατικών καυσίμων, καθώς και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.

Αφαλατώσεις και «βενζινάδικα» με αέριο ή ρεύμα

Μια κοινότητα θα μπορεί να λειτουργήσει και εάν αντικείμενο της είναι η προμήθεια και η διανομή στα μέλη της ηλεκτροκίνητων υβριδικών ή μη οχημάτων, τα οποία καίνε φυσικό αέριο, βιοαέριο ή υγραέριο.

Άλλη επιλογή υποχρεωτικού αντικειμένου ενός συνεταιρισμού είναι η διανομή ηλεκτρικής-θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας μέσα στην περιφερειακή ενότητα στην οποία εγκαθίσταται η έδρα του ή σε όμορη περιφερειακή ενότητα.

Ένας συνεταιρισμός μπορεί να προβαίνει στην εγκατάσταση/εκμετάλλευση σταθμών για τη φόρτιση ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων ή για την τροφοδοσία άλλων με υγραέριο ή βιοαέριο, με συμπιεσμένο ή υγροποιημένο φυσικό αέριο, καθώς και η διακίνηση τέτοιων μορφών ενέργειας μέσα στην περιφερειακή ενότητα στην οποία εδρεύει ο συνεταιρισμός.

Τέλος, δραστηριότητα ενεργειακής κοινότητας μπορεί να συνιστά η εγκατάσταση και λειτουργία μονάδων για την αφαλάτωση νερού στην περιφερειακή ενότητα στην οποία εδρεύει, με χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.